Vereniging van Vrienden van het Museum Kurhaus en Koekkoek-Huis Kleef e.V.


„Josefa Ortmann“, tentoonstelling B.C. Koekkoek-Huis, 17.06.-09.09.2012

Een Kleefse theaterlegende, gefotografeerd door Fritz Getlinger: Op 3 januari 2012 was het 100 jaar geleden dat Josefa Ortmann geboren werd. Als actrice bij het „Theater am Niederrhein“ was ze een van de meest invloedrijke persoonlijkheden van de 20ste eeuw in Kleef. Ter gelegenheid hiervan organiseert het B.C. Koekkoek-Huis een tentoonstelling met ongeveer 70 uitgekozen zwart-wit foto’s van haar uit het begin in de jaren veertig van de vorige eeuw tot aan het einde van haar carrière aan het einde van de jaren zestig. De tentoonstelling werd voorbereid door de theaterkenner en langjarige vertrouweling van Josefa Ortmann, Eduard Wirths. Het „Theater am Niederrhein“ werd in 1947 in het zwaar getroffen Kleef opgericht en droeg al snel wezenlijk bij aan het culturele leven in de stad.

Josefa Ortmann, die in 1912 in Bielefeld geboren werd en al in 1935 aan het Rose-theater in Berlijn speelde, kreeg in 1948/49 een vaste aanstelling. Achttien jaar lang was ze medewerkster van het Theater am Niederrhein. Toen ze in 1966 haar carrière beëindigde kon ze terugkijken op 140 rollen. O.a. in stukken als „Hamlet“, „Maria Stuart“, „Dood van een handelsreiziger“ of „Woyzeck“ waarin ze talrijke dragende rollen vervulde.

Het Theater am Niederrhein maakte in de periode, waarin Josefa Ortmann een van de oudste medewerkers was, zijn bloeiperiode door. Nadat het Burgtheater in 1950 in Kleef klaar was, nam het een vaste plaats in het culturele leven in. Het theater bood de luxe van garderobes voor de acteurs en goede repetitiemogelijkheden. In de loop van de jaren vijftig en zestig werd het Burgtheater met zijn maandelijkse voorstellingen steeds meer het trefpunt voor hen in Kleef, die belangstelling voor de cultuur koesterden. Terugblikkend was het de grote tijd van het theater in Kleef.

In 1975 werd het „Theater am Niederrhein“ opgeheven. Josefa Ortmann stierf in 1981 69 jaar oud. Ze was getrouwd met Fritz Getlinger die ook de fotograaf van het theater was en Josefa Ortmann in haar talrijke rollen gedocumenteerd heeft. Deze foto’s zijn de kern van de tentoonstelling.

Eduard Wirths, kenner van het theater en auteur, herinnert zich: „Als lid van de Vereniging van Vrienden kende ik haar als een zeer geëngageerde vrouw die zich als vertrouwenspersoon voor het ensemble verdienstelijk maakte. Ze speelde grote klassieke rollen even overtuigend als die van marketentster of koppelaarster“.

Haar dochter Katharina weet te vertellen: „In iedere rol wilde ze helemaal opgaan ook al was die nog zo klein. Toen ze in de “Kluge Anna„ als Kleefse hofdame slechts een zin hoefde te zeggen: “Ek woll, ek was allweer in Kleef„ oefende ze die net zolang met een platsprekende toneeltechnicus tot ze hem beheerste. Tijdens de première had ze natuurlijk de lachers op haar hand.

terug

Fritz Getlinger, Josefa Ortmann, 1953, Museum Kurhaus Kleef, nalatenschap Fritz Getlinger